Auteur: Vanessa Debruyne

Waarom?

• Goed voor het milieu, vrij van schadelijke stoffen
• Zeer eenvoudig te maken
• Spotgoedkoop
• Verpakkingsvrij

 Haal 7 natuurlijke ingrediënten in huis

Baksoda: een minerale stof die van nature voorkomt in gesteenten en die gebruikt kan worden voor schoonmaak, persoonlijke verzorging en gebak. Officiële naam: natriumbicarbonaat. Gaat ook soms door het leven als: zuiveringszout, maagzout, dubbel koolzure soda of E500.

Kristalsoda:het straffere broertje van baksoda, dat alleen maar gebruikt kan worden voor schoonmaak. Officiële naam: natriumcarbonaat. Gaat ook soms door het leven als: huishoudsoda, zilversoda, schoonmaaksoda, wassoda, driehoeksoda of washing soda.  Het bestaat in 2 varianten: natte korrels en geconcentreerd, gedroogd poeder. De poedervorm is gemakkelijker in gebruik.

Citroenzuur:een plantaardig zuur met reinigende eigenschappen, dat volledig biologisch afbreekbaar is. Helpt tegen kalkaanslag.

Zeezout: onmisbaar in de keuken en ook ideaal om te ontvetten, ontkalken of als mild schuurmiddel.

Zeepvlokken:kant-en-klare vlokken of zelf raspen van een blok zeep naar keuze.

 Azijn: natuurazijn is ook geschikt voor consumptie en heeft een lagere zuurtegraad. Schoonmaakazijn heeft een sterkere werking, maar is niet eetbaar.

Etherische oliën: er is een ruim aanbod aan geurtjes. Klassiekers in de schoonmaak zijn citroen, eucalyptus en lavendel. Liever geen etherische olie? Dan kan je ook gewoon een (halve) citroen, sinaasappel of andere citrusvrucht uitpersen en dat sap gebruiken (opgelet! Dan is je product wel minder lang houdbaar)

Opgelet!Deze natuurlijke producten kunnen vlekken achterlaten op aluminium (van oude wastrommels), koper, graniet, marmer of poreuze gesteenten.

Tip!Ik koop mijn ingrediënten van het merk La Droguerie Ecologique, een Noord-Frans bedrijf dat met lokale bioproducten werkt en recycleerbare, papieren verpakkingen.

1/ Vaatwaspoeder

• 2 lepels baksoda
• 2 lepels droge kristalsoda
• 1 lepel citroenzuur
• 1 lepel zeezout

Alles goed mengen en in een luchtdichte pot opbergen. Dosering: 1 soeplepel per vaat.

Tip! Je kunt ook zelf gedroogd poeder maken van natte korrels schoonmaaksoda. Laat ze een paar weken drogen in een open bakje en zet er daarna even de mixer of de klopper in.

Tip! Wil je liever blokjes? Voeg druppelsgewijs wat azijn en citroensap toe (opletten dat het niet te veel bruist). Roer om tot een dikke pasta en giet dit in een ijsblokjesvorm. Laat 24 uur op een warme plek uitharden.

Tip! Begint je poeder een beetje te klonteren of samen te plakken? Gewoon even goed stampen en roeren met een lepel om terug los te maken.

2/ Wasmiddel

• 20 gram zeepvlokken (of geraspte stukken zeep)
• 1 liter water
• 12 druppels etherische olie

Eerst de vloeibare zeep maken: De zeepvlokken oplossen in water. Aan de kook brengen en een nachtje laten afkoelen.

Voor gewoon wasmiddel: De volgende dag even loskloppen met de garde. etherische olie naar keuze toevoegen.

Voor wit wasgoed of vuile was: voeg nog 16 gram baksoda toe aan dit recept voor 1 liter.

Tip! Maak meteen 5 liter vloeibare zeep (met 100 gram zeepvlokken), je kunt het ook voor andere schoonmaakproducten gebruiken (en ook als handzeep of douchegel).

Optie! Wil je ongeparfumeerd wasmiddel maken? Laat dan de etherische olie achterwege.

3/ Citrus-kruiden-azijn

• witte natuurazijn
• naargelang je voorkeur in geurtjes: takjes lavendel, rozemarijn, tijm, salie (ontvettend) of klimop (bevat ook zeep), dennennaalden,…
• schillen van citrusvruchten (citroen, mandarijn, sinaasappel, pompelmoes…)

Vul een bokaal met kruiden en schillen en overgiet met azijn. Zorg dat alle ingrediënten ondergedompeld zijn. Pot goed afsluiten. 2 à 3 weken laten staan op een warme plek. Door de zeef en dan in een spuitfles gieten. Ideaal om badkamer en keuken mee schoon te maken. Sterk tegen bacteriën. Perfect als ontkalker.

Tip! Kun je ook gebruiken als wasverzachter. Voeg er nog een paar druppels etherische olie aan toe als je een extra sterk geurtje wil.

Tip! Kun je ook gebruiken als spoelglansmiddel in je vaatwas (ontkalkt, doet glazen glanzen en neutraliseert geurtjes)

Tip! Hou je het graag extra simpel? Gebruik gewoon natuurazijn zonder toevoegingen.

4/ Allesreiniger

Per 100 ml:

• 10 ml vloeibare zeep (zie recept 3)
• 6 gram kristalsoda
• 4 druppels etherische olie
• water

Los de kristalsoda op in een beetje warm water, giet er de vloeibare zeep en de etherische olie bij. Vul de rest van de fles bij met water. Altijd even schudden voor gebruik. Ideaal voor keukens, badkamers en vloeren.

Tip! Hou je het graag extra simpel? Gooi een half kopje soda of citroenzuur in een emmer warm water en dweil daarmee de vloer.

5/ Afwasmiddel

Per 100 ml:

• 20 ml vloeibare zeep (zie recept 3)
• 3 gram baksoda
• 3 gram kristalsoda
• 1 druppel etherische olie
• water

De 2 soorten soda oplossen in een beetje warm water. De vloeibare zeep en etherische olie toevoegen. Vul de rest van de fles bij met water. Altijd even schudden voor gebruik. Opgelet: dit product schuimt niet, maar het werkt wel. Even wennen.

6/ WC- en badkamerreiniger

Per 100 ml:

• 5 ml vloeibare zeep (zie recept 3)
• 8 gram citroenzuur
• 1 druppel etherische olie
• water

Los het citroenzuur op in een beetje warm water. Voeg de vloeibare zeep en etherische olie toe. Vul de rest van de (spuit)fles bij met water. Altijd even schudden voor gebruik.

Tip! Hou je het graag extra simpel? Strooi 1 kopje baksoda in het toilet en giet daarover 1 kopje azijn. Laat het 10 minuten bruisen en maak het toilet dan met een borstel schoon.

Tip! Zit je toilet verstopt? Kap een kop schoonmaaksoda in je toilet en giet er een volle emmer kokend water over. Herhalen tot je het water opnieuw gewoon ziet weglopen.

7/ Glasreiniger

Recept 1:

• 10 ml vloeibare zeep (zie recept 3)
• 250 ml azijn (natuur of citrus-kruiden)
• 250 ml water

Recept 2:

• 1 liter water
• 1 eetlepel citroenzuur

Oplossen, mengen en in een spuitfles gieten. Ramen en spiegels opboenen met proppen oud krantenpapier. 

8/ Verfrissende spray tegen geurtjes

• 350 ml water
• 10 gram baksoda
• 5 druppels citroensap
• 15 druppels etherische olie
• een scheutje azijn (of wodka)

Los de baksoda op in warm water. Voeg het citroensap toe en laat afkoelen. Los de etherische olie op in azijn (of wodka) en voeg toe. Giet in een verstuiver of spuitfles.

9/ Schuurmiddel

• 1 kopje baksoda
• 1 kopje water

Baksoda werkt als een veilig en effectief schuurmiddel. Maak een papje waarmee je tegels, voegen, wasbak, douche of andere oppervlakten inwrijft. Goed naspoelen met water en droogmaken.

10/ Tapijtreiniger

Bestrooi de vloerbedekking of het tapijt met baksoda, wrijf even in en laat het een nacht liggen. Veeg de volgende ochtend de soda weg en zuig de rest op met de stofzuiger.

11/ Ovenreiniging

• ¼ kopje afwasmiddel
• ½ kopje water
• 1 kopje baksoda

Maak een papje van de drie ingrediënten. Smeer je volledige oven hiermee in met een sponsje of een doekje. Laat het goedje een paar uur zijn werk doen. Verwijder de vuile pap zo goed mogelijk en spoel een paar keer met water tot alles weg is.

 12/ Wasverzachter

2 mogelijkheden:

• Epsomzout (eventueel aangevuld met 5 druppels etherische olie per 100 gram).
• Azijn (citrus-kruiden of natuur)

13/ Spoelglans

Gebruik azijn (citrus-kruiden of natuur)

 

We helpen elkaar op Facebook, sluit je aan bij ‘Zero Waste Group’

Interesse in een lezing of workshop?

• 65 tips om afscheid te nemen van afval
• zero waste coaching op maat van je organisatie of bedrijf
• maak je eigen schoonmaakproducten
• zero waste cooking

 Contact

•  info@monster-van-ness.com
• 0472 456 402

‘Mag ik mijn eigen potjes meebrengen?’

Begin 2017 werkten mijn lief en ik aan de keukentafel een ‘Actieplan Zero Waste’ uit. In plaats van te blijven zuchten over teleurstellende cijfers en slappe politici, besloten we te kiezen voor positieve actie. We bekeken ons afval en vroegen ons af hoe we het konden reduceren tot (bijna) nul.

Laat Google, Facebook en Youtube even los op de zoekterm ‘Zero Waste’ en in een mum van tijd oogst je een heleboel tips, recepten en verfrissende ideeën rond afvalvrij leven. We maakten een samenvatting van alle bruikbare informatie en gingen aan de slag. Elke stap maakt ons huishouden lichter en voelt als een kleine overwinning.

Uit de startblokken

Verklaar de jacht geopend op goed afsluitbare potten en doosjes in verschillende formaten. Verzamel alle plastieken en linnen zakken in je huis en vertrek voortaan niet meer naar de winkel zonder. Schrap de supermarkten uit je routine en stippel nieuwe routes uit naar kleine handelaars in je buurt, markkramers en afvalvrije winkels zoals Ohne en Be-O. Bekijk de inhoud van je vuilniszak en bedenk alternatieven voor elk stuk afval. Schrap een aantal gewoontes die veel afval veroorzaken maar niet noodzakelijk zijn. In het begin is het even wennen, maar geef jezelf een paar maanden en het wordt een automatisme.

Geef dorst geen kans

Omdat we ons kraantjeswater graag fris hebben, vullen we altijd 2 flessen om in de koelkast te zetten. We gaan zelden de deur uit zonder drinkfles, zo krijgt dorst minder kans en komen we onderweg niet in de verleiding om iets uit een drankautomaat te halen. Fruitsappen kopen we in herbruikbare, glazen flessen. Er is een ruim aanbod op de markt, van het appel-rabarbersap door Pajottenlander tot de Worldshake van Oxfam. Citroen-, munt-, gember- en bessenlimonades maken we regelmatig zelf, net als milkshakes en smoothies. Van bierflesjes gooien we de kroonkurken bij het PMD. Onze wijn tappen we af bij Ohne of Be-O. Sterke drank en likeur halen we bij Vom Fass.

 Koffie of thee?

Bij Javana laten we onze eigen potten vullen met verschillende soorten koffie en thee. Met een simpele French Press en een theepot met metalen filter zetten we onze afvalvrije bakjes troost. Een pot fruitige thee laat ik regelmatig afkoelen met wat suiker en citroensap bij, voor een zomerse ijsthee. Verse melk in retourflessen kunnen we via ons voedselteam bestellen bij De Zwaluw. We laten onze eigen flessen ook af en toe vullen door de Hoevemobiel. Omdat wij nogal veel melk drinken, staat er bij ons ook nog een bak glazen Inex-flessen in de kelder als back-up. Suiker kopen we in bulk.

Afvalvrij ontbijten

Naar de bakker gaan we met linnen zakken voor broden en eigen potten voor koffiekoeken en gebak. Muesli en cornflakes scheppen we uit de bakken van Ohne of Be-O. Havermout en bloem kopen we in grote papieren zakken van Flourpower. Yoghurt, platte kaas, choco en rijstpap komt van De Zwaluw. Voor honing hebben we geluk met een goede vriend die imkert. Fruit kun je gemakkelijk onverpakt vinden. Kleinfruit zijn we al 2 keer zelf gaan plukken in de Aveschoothoeve in Lembeke, een leuke uitstap met ons zoontje. Confituur maak ik zelf in de meest uiteenlopende smaken. De combinaties gember-sinaasappel en rabarber-framboos zijn hier alvast een hit. Zoete siropen koop ik van ’t vat bij Ohne. Eierdoosjes worden eindeloos opnieuw gevuld met nieuwe eitjes. Pannenkoeken bakken we zelf en van oud brood maken we wentelteefjes (en croques).

Stevige boterhamdozen

Via mijn voedselteam bestel ik af en toe een volledige bol kaas, die we dan zelf in plakjes snijden of raspen. Voor andere kaasjes en veggiespreads trek ik naar de winkel met mijn eigen potjes. Ik fabriceer ook regelmatig een eigen hummus of eiersalade. Soep vind ik één van de gemakkelijkste dingen om zelf te maken, met bouillonpoeder dat we in bulk kopen en verse kruiden uit ons moestuintje. Heel vaak eten we over de middag ook nog restjes. We vermijden vershoudfolie door onze lunch in stevige boterhamdozen te verpakken.

Warme kost

Alles van granen, bonen, pasta en rijst kun je gemakkelijk uit bakken scheppen bij Ohne of Be-O. Verpakkingsvrije groenten zijn overal te vinden. Olie, sojasaus en azijn koop ik van ’t vat of in een grote verpakking. Bij Spice Bazaar kun je eigen kruidenpotjes laten bijvullen. Seitan, passata, chutney en pesto maak ik zelf. Voor veggieburgers en het weinige vlees dat we eten, brengen we onze eigen potjes mee. Ik heb nu wel het geluk dat ik graag kook, maar dat is absoluut geen vereiste. Je kunt ook je eigen kommetjes over de toonbank van een traiteur of take-away schuiven. Er heeft ook nog geen enkele frituur onze eigen potten geweigerd.

Snacks & sweets

Dit was de moeilijkste categorie om aan te pakken. Chips werden verbannen. Mijn favoriete koekjes en chocoladesnoepjes kwamen er niet meer in. Roomijs bleek niet te vinden in herbruikbare verpakkingen en ijssalons zijn niet happig om je potje te vullen. Wat kwam er  in de plaats? Allerlei soorten noten en gedroogd fruit, chocoladedrops, zelfgemaakte yoghurtijsjes en snoep uit schepbakken. Het recept voor een simpele cake ken ik intussen al vanbuiten en op een kwartier draai ik een mix voor havermoutkoekjes of mueslibars in elkaar. Andere taartjes halen we meestal bij de bakker.

Keep it clean

Om ons te wassen gebruiken we een stuk zeep en een shampoobar. Appelazijn doet dienst als conditioner. Tandpasta maak ik zelf met kokosolie, baksoda en pepermuntolie. Mijn tandenborstel is gemaakt van bamboe. Scheren doen we met een metalen krabber waarvan je de mesjes kunt vervangen. Deodorant komt in de vorm van aluinsteen en een zelfgemaakte crème. Make-up draag ik alleen op feestjes en ook met parfum zijn we zuinig, die voorraad gaat dus nog wel even mee. Ik gebruikte vroeger wasbare luiers voor mijn zoontje en nu heb ik ook wasbare maandverbanden voor mezelf. Op droge huid wrijven we amandelolie. Voor snottebellen hebben we stoffen zakdoeken in huis. Alleen toiletpapier arriveert nog steeds in een plastieken verpakking en ook voor zonnecrème hebben we geen alternatief. Maar schoonmaakproducten hoef ik alvast nooit meer in een fles te kopen. Wasmiddel, vaatwaspoeder, WC-reiniger of allesreiniger, ik maak het allemaal zelf.

Er is nog steeds afval

Perfectie is de vijand van de vooruitgang. Ook wij zijn nog lang niet afvalvrij. Onze 2 katten krijgen naast hun droge korrels nog steeds nat voer uit blik. Bovendien mogen kattenbakkorrels niet op de composthoop, dat gaat dus ook nog steeds de vuilniszak in. Onze zoon komt regelmatig naar huis met prullen, traktaten van z’n klasgenoten en onrecycleerbare knutselwerkjes. Er is een printer stuk gegaan en wat speelgoed. Er zijn fietslichtjes en kleren gestorven. Er waren medicijnen, cadeaus, rietjes, ballonnen, ijsjes op plastieken stokje en pintjes uit wegwerpbekers. Er waren zwakke momenten waarbij we niet konden weerstaan aan snacks, filtersigaretten of koude blikjes frisdrank. Er waren weekendjes weg met vrienden die we niet wilden verpesten met ons gezeur. Ook op andere vakanties moeten we de principes wat loslaten om niet onnozel te worden.

Maar dat is ok. Wees mild voor jezelf. Lach met je eigen ellende als je rond middernacht nog iets staat te bakken. Zeg af en toe eens foert. Ga dan langs bij een buurvrouw en eet al haar chips op.

We helpen elkaar op Facebook, sluit je aan bij ‘Zero Waste Group’

Interesse in een lezing of workshop?

• 65 tips om afscheid te nemen van afval
• zero waste coaching op maat van je organisatie of bedrijf
• maak je eigen schoonmaakproducten
• zero waste cooking

 Contact

•  info@monster-van-ness.com
• 0472 456 402